Fakultet Likovnih Umetnosti - Centar Za Grafiku i Vizuelna Istraživanja ::  - Srpski 
Radno vreme galerije: Ponedeljak - Petak : 10.00 - 19.00h,   Subota: 10.00 - 15.00h    
 
 
21.12.2017
 

SUBJEKAT i OBJEKAT

 

 

...

Ako se prisetimo prethodnih Nikolićevih radova poput Ritma (2001), koji ispituje mehanizme ritualnog potčinjavanja religijskom autoritetu, ili Godišnjice smrti (2004) koji se bavi autoritetom umetničke tradicije oličene u kultu Marsela Dišana, videćemo da je cinično podrivanje mističkih svojstava autoriteta konstantna preokupacija ovog umetnika …

… Takođe, video-performans kao eksplicitna forma “govora umetnika u prvom licu” najneposrednije je manifestovao ovu utopijsku volju za moć: putem “obnovljenog svakodnevnog ponašanja” umetnik zasniva individualni jezik i time daje izjavu o umetnosti (sve što umetnik radi jeste umetnost) kojom osporava nametnutu profesio-nalnu kompetenciju u svetu umetnosti…

… 

Na četvrtom kanalu instalacije glasovi „odozgo“ zamenjeni su nemim pogledom kamere „odozgo“ koji prati umetnika kako za nju izvodi performans-slikarstvo tako što manipuliše znacima modernog slikarstva. Za razliku od akcionog slikarstva koje afirmiše tragove trajnog prisustva umetnika u slici i time heroizuje događaj njenog nastanka, Nikolić se u kratkim vremenskim intervalima skriva ispod slike, ponašajući se pre kao demonstrator apstraktnog slikarstva u nekom obrazovnom TV-programu nego kao umetnik u ateljeu. Tek nakon gledanja ovog videa postaje jasna Nikolićeva namera: ako sistem umetnosti celokupnim ustrojstvom teži da umetnika učini svojim činovnikom, onda kritički umetnik mora najpre da tu funkciju autorefleksivno dovede u pitanje kako bi definisao vlastitu govornupoziciju. Nije reč o tome da li je umetnik za ili protiv institucije, kaže Andrea Frejzer u poznatom eseju o institucionalnoj kritici, već da li poseduje svest o vlastitoj ulozi u perpetuaciji njenih pozicija i koje vrednosti interiorizuje radom “unutrašnjeg kuratora” kako ne bi postao dvorskom ludom od koje se očekuje da kaže šta god hoće i da za to bude nagrađena. Stoga oštrica Nikolićeve ciničke intervencije nije okrenuta prema instituciji već prema umetniku-činovniku, odnosno prema njegovoj “ispravnoj krivoj svesti” (K. Marks) koja, kako pokazuje iskustvo konceptualne umetnosti, čak i u otporu autoritetu potvrđuje ispravnost iluzije da se taj autoritet može osporiti. To što je autoritarni glas na četvrtom kanalu ostao “bez komentara” ne znači da se umetnik oslobodio svog demona i da sada zna šta treba da čini da bi bio umetnikom već da je počeo da se ponaša kao da zna i stoga ono što vidimo na ekranu nije ništa drugo nego Potemkinovo selo ili teatar umetnosti. Ponavljanje konceptualnih formi izraza i aproprijacija modernog slikarstva u Voice-overu ne stavljaju samo na kušnju pojmove novog i različitosti koje teoretiše Grojs, već uspostavljaju istorijske releje za aktuelno razmatranje ambivalentnog statusa umetnika u umetnosti kao subjekta i objekta proizvodnje estetskih sadržaja.

Izvod iz teksta Umetnik i njegov demon

Autor Dejan Sretenović

 

Rođen 1974. godine u Beogradu. Diplomirao na FLU u Beogradu 1999. godine. Nakon studija pohađa Školu za istoriju i teoriju slike pri Centru za savremenu umetnost Beograd. Magistrira 2005. godine na FLU, doktorira 2016. godine na istom fakultetu. Koristi video kao svoj primarni medij i od 2001. godine izlaže na međunarodnim i domaćim grupnim i samostalnim izložbama. Svoju umetničku praksu usavršava na rezidencijalnim programima u Njujorku, Parizu, Marseju, Rimu, Guandžou, Stokholmu i Ljubljani.